Jednokrotny wybor

Zadanie 19

U młodej osoby występują zaburzenia odżywiania, które charakteryzują się okresami silnego, niekontrolowanego i impulsywnego objadania się. Jednocześnie osoba ta stosuje drastyczne metody zapobiegające przybraniu na wadze, np. prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, przyjmowanie specyfików wspomagających odchudzanie albo wykonywanie forsownych ćwiczeń fizycznych lub stosowanie okresowej głodówki.

Zadanie 19.1

Podaj nazwę choroby, której objawy opisano w zadaniu.

Zadanie 19.2

Do którego lekarza specjalisty powinna zostać skierowana ta osoba w pierwszej kolejności?

A. Gastrologa
B. Endokrynologa
C. Dietetyka
D. Psychiatry

Zadanie 23. (1 pkt)

Zmiany genetyczne całego odcinka lub kilku chromosomów to mutacje chromosomowe. Są to:

• delecja – utrata fragmentu chromosomu
• duplikacja – zwielokrotnienie pewnego fragmentu chromosomu
• inwersja – odwrócenie odcinka chromosomu o 180°
• translokacja – przeniesienie fragmentu chromosomu na inny chromosom niehomologiczny.

Na schemacie I przedstawiono prawidłowy chromosom, a na schematach II i III chromosomy po mutacji. Literami a, b, c, d, e oznaczono odcinki chromosomów.

Na podstawie informacji z tekstu zaznacz nazwę rodzaju mutacji przedstawionej na schemacie II i III.

Zadanie 24. (2 pkt)

Mukowiscydoza jest jedną z najczęściej występujących chorób genetycznych u ludzi. Jej przyczyną jest mutacja genu CFTR zlokalizowanego na 7 chromosomie, która powoduje, że organizm chorej osoby wydziela nadmiernie gęsty śluz. Co dwudziesta piąta osoba jest nosicielem nieprawidłowego allelu genu CFTR, jednakże większość ludzi nie ma o tym pojęcia, ponieważ nosicielstwo nie daje żadnych objawów.

Zadanie 24. a)

Wybierz prawidłowe dokończenie zdania.
Z powyższego tekstu wynika, że mukowiscydoza jest chorobą
A. autosomalną recesywną.
B. autosomalną dominującą.
C. sprzężoną z płcią dominującą.
D. sprzężoną z płcią recesywną.

Zadanie 24. b)

Wyjaśnij, dlaczego wszystkie noworodki powinny być objęte testami na mukowiscydozę.

Zadanie 4 (1 pkt)

Skóra jest narządem spełniającym różne funkcje. Spośród niżej wymienionych zaznacz tę funkcję skóry, która u człowieka nie pełni istotnej roli.

Zadanie 12

Czekając na egzamin, zdający denerwowali się. Odczuwali szybsze bicie serca, szybciej i głębiej oddychali, pociły się im dłonie, niektórzy byli bladzi.

Zadanie 12. a)

Wpisz literę, którą poniżej oznaczono właściwe uzupełnienie zdania.

Opisane reakcje organizmu są uwarunkowane działaniem autonomicznym układu nerwowego.

A. części współczulnej,
B. części przywspółczulnej,
C. obydwu części

Zadanie 12. b)

Podaj nazwę hormonu, którego działanie wywołuje reakcje opisane w tekście, oraz nazwę gruczołu dokrewnego, który go wydziela.

Hormon:
Gruczoł:

Zadanie 14. (2 pkt)

Są to patogeny, z których każdy jest zbudowany z cząsteczek RNA lub DNA, otoczonych białkami kodowanymi przez ich własny genom.

Zadanie a) Zaznacz właściwe dokończenie zdania.

Przedstawiony opis dotyczy

A. prionów.
B. wirusów.
C. bakterii.

Zadanie b) Podaj dwa przykłady chorób powodowanych przez patogeny opisane w tekście.

Zadanie 15. (1 pkt)

Odporność to zdolność organizmu do przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi ciał obcych (antygenów) przedostających się do jego wnętrza. Odporność organizmu można zwiększyć przez podawanie surowic lub szczepionek.

Zaznacz prawidłowy sposób ratowania człowieka ukąszonego przez żmiję i uzasadnij celowość zastosowania tego sposobu.

A. podanie surowicy
B. podanie szczepionki

Uzasadnienie

Zadanie 18. (1 pkt)

W skład układu pokarmowego człowieka wchodzą: przewód pokarmowy oraz gruczoły m.in. wątroba i trzustka.

Zaznacz funkcję wątroby, która uzasadnia zaliczanie tego narządu do gruczołów układu pokarmowego.

Zadanie 20

Żelazo występujące w pokarmach pochodzenia zwierzęcego jest łatwo przyswajalne przez organizm człowieka, natomiast przyswajalność żelaza z pokarmów roślinnych jest znacznie niższa. Na przyswajanie żelaza korzystnie wpływa spożywanie produktów, które zawierają ten pierwiastek, w połączeniu z produktami bogatymi w witaminę C. Jego przyswajanie utrudnia połączenie tych produktów z mlekiem, herbatą, kawą lub nasionami zbóż.

Zadanie 20. a)

Wyjaśnij, korzystając z powyższych informacji, dlaczego osoby stosujące dietę wegańską (całkowicie pozbawioną produktów zwierzęcych) mogą być zagrożone niedoborem żelaza w organizmie.

Zadanie 20. b)

Zaznacz, który z poniższych zestawów posiłków sprzyja lepszemu przyswojeniu żelaza ze smażonej wątróbki. Odpowiedź uzasadnij.

A. wątróbka z razowym chlebem
B. wątróbka z surówką z kiszonej kapusty

Zadanie 26

Dwaj bracia (I i II) są daltonistami. Każdy z nich ma czworo dzieci: dwie córki i dwóch synów. Potomstwo brata I jest zdrowe, natomiast jeden syn i jedna córka brata II cierpią na daltonizm.

Zadanie 26.a)

Zapisz najbardziej prawdopodobne genotypy obu braci i matek ich dzieci, posługując się symbolami: D – brak daltonizmu, d – daltonizm.

Genotyp brata I:
Genotyp matki jego dzieci:
Genotyp brata II:
Genotyp matki jego dzieci:

Zadanie 26.b)

Zaznacz, jakie jest prawdopodobieństwo, że córki brata I będą nosicielkami daltonizmu.