Esej Wypracowanie

Zadanie 24

Zadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.

Temat I

Scharakteryzuj przemiany ustrojowe w Rzeczypospolitej w latach 1764–1795. Oceń, czy były one zgodne z ideologią oświecenia.

Temat II

Czy zgadzasz się z opinią, że II Rzeczpospolita była państwem demokratycznym? Swoje zdanie uzasadnij, uwzględniając przemiany ustrojowe w Polsce w latach 1918–1939.

Zadanie 26

Zadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.

Temat I

Na gruzach imperium rzymskiego.
Przedstaw trzy strefy kulturowe w Europie wczesnego średniowiecza (Europa Łacińska, Bizancjum, świat Arabów) i scharakteryzuj zachodzące między nimi relacje.

Temat II

Pożegnanie z imperium.
Scharakteryzuj zmianę pozycji Wielkiej Brytanii w świecie w XX wieku.

Zadanie 25

Zadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.

Temat I

Żądny władzy wódz czy dalekowzroczny polityk? Przedstaw i oceń rolę, jaką odegrał Aleksander Wielki w dziejach starożytnego świata.

Temat II

Dwie drogi do niepodległości. Przedstaw i oceń zasługi Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego dla odzyskania wolności przez Polskę.

Wybieram temat: .....................

Zadanie 26

Zadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.

Napisz wypracowanie na jeden z podanych tematów.

Temat I

Krzyżacy – krzewiciele chrześcijaństwa nad Bałtykiem czy najeźdźcy? Scharakteryzuj i oceń działalność zakonu krzyżackiego nad Bałtykiem od XIII do początku XVI w.

Temat II

Nasze granice? [...] Wszędzie, gdzie nasi walczą i giną*. Scharakteryzuj udział żołnierzy polskich w walkach poza krajem w czasie II wojny światowej i oceń wpływ ich czynu zbrojnego na kształt niepodległej Polski.
* W. Broniewski, Monte Cassino, [w:] tenże, Wiersze i poematy, Warszawa 1978, s. 188.

Zadanie 23

Napisz wypracowanie na jeden z poniższych tematów.

Temat I

Bić się czy nie bić? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec zaborców w XIX wieku.

Temat II

Przystosowanie czy opór? Scharakteryzuj i oceń postawy Polaków wobec władzy komunistycznej w latach 1945–1956.

Wybieram temat: .............

Zadanie 24

Zadanie zawiera pięć tematów. Wybierz jeden z nich do opracowania.

1. Dlaczego chrześcijaństwo stało się religią panującą w starożytnym Rzymie? Przedstaw i uzasadnij swoje stanowisko. W pracy wykorzystaj materiały źródłowe.
2. Scharakteryzuj pozycję króla w monarchii stanowej w Polsce XIV–XV wieku.
3. Wyjaśnij rolę Polski w przeniesieniu wzorców cywilizacji zachodniej na obszary ruskie i litewskie w XVI–XVII wieku.
4. Rozważ, jakie czynniki sprzyjały rozwojowi gospodarczemu Stanów Zjednoczonych w II połowie XIX w. W pracy wykorzystaj załączone materiały.
5. Oceń znaczenie Jesieni Ludów dla państw Europy Środkowo-Wschodniej.

Materiały źródłowe do tematu 1.

Źródło A
Publiusz Korneliusz Tacyt, Roczniki [fragment]

Atoli ani pod wpływem zabiegów ludzkich, ani darowizn cesarza i ofiar błagalnych na rzecz bogów nie ustępowała hańbiąca pogłoska i nadal wierzono, że pożar był nakazany. Aby ją więc usunąć, podstawił Neron winowajców i dotknął najbardziej wyszukanymi kaźniami tych, których nienawidzono [...]. Schwytano więc naprzód tych, którzy wiarę tę publicznie wyznawali, potem na podstawie ich zeznań, ogromne mnóstwo innych, i udowodniono im nie tyle zbrodnię podpalenia, ile nienawiść ku rodzajowi ludzkiemu. A śmierci ich przydano to urągowisko, że okryci skórami dzikich zwierząt, ginęli rozszarpywani przez psy albo przybici do krzyżów [albo przeznaczeni na pastwę płomieni i] gdy zabrakło dnia, palili się, służąc za nocne pochodnie.

Cesarstwo Rzymskie. Wybór tekstów źródłowych do ćwiczeń z historii starożytnej, oprac. L. Owczarek, Kielce 1986, s. 161.

Źródło B
Edykt cesarzy Konstantyna i Licyniusza [fragment]

A zatem uradziliśmy dać chrześcijanom i wszystkim innym wolność wyznawania religii, jaką kto chce, by dla nas, jako też dla wszystkich, pod naszą opieką zostających, Bóstwo istniało na stolicy niebieskiej jako cel modłów i źródło zmiłowania. Przeto zdrową radą powodowani i z najsłuszniejszej wychodząc zasady, uznaliśmy, iż nie należy odmawiać wolności bezwzględnie nikomu, kto by umysł swój skierował czy to ku obrządkowi chrześcijan, czy też ku takiej religii, jaką dla siebie uważa za najodpowiedniejszą; by najwyższe Bóstwo, którego religii dobrowolnie ulegamy, mogło nam we wszystkim użyczyć swej łaski i życzliwości.
Przeto spodobało się nam uświadomić Łaskawość Twoją [...], by teraz każdy z tych, którzy tę samą wolę mają zachowywania religii chrześcijańskiej, swobodnie i po prostu, bez jakiegokolwiek niepokoju i naruszenia to samo mógł zachowywać.

Postanowiliśmy Troskliwość Twoją jak najgruntowniej o tym uświadomić, abyś wiedział, że daliśmy także chrześcijanom wolną i bezwzględną możność wyznawania ich religii. [...] również i dla innych podobnie wolna i otwarta przyznana została możność w naszych spokojnych czasach wybrania sobie przedmiotu kultu, ponieważ pod żadnym względem nie chcemy uwłaczać ani honorowi kogokolwiek, ani religii.

A. Paner, J. Iluk, Na tabliczce, papirusie i pergaminie. Źródła historyczne dla uczniów szkół średnich, Koszalin 1997, s. 148–149.

Źródło C
Mapa. Chrześcijaństwo w Cesarstwie Rzymskim w III w.

E. Wipszycka, Cywilizacja starożytna, Warszawa 1999, s. 97.

Materiały źródłowe do tematu 4.

Źródło A
Koncentracja przemysłu w USA w latach 1869–1914

Na podstawie: Wiek XIX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 2001, s. 288.

Źródło B
Mapa. Linie kolejowe w USA w 1870 r.

http://www.latinamericanstudies.org/

Źródło C
Rozwój linii kolejowych na świecie w drugiej połowie XIX i na początku XX w. (w km)

J. Myszczyszyn, Wpływ maszyny parowej na rozwój gospodarczy świata w XIX i XX w., „Kultura i Historia” 2009, nr 16, http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl

Źródło D
Ilustracja. Moździerz asymilacji (1889)

http://www.latinamericanstudies.org/

Zadanie 20

Zadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.

Temat 1.
Trzech Bolesławów wobec problemów obrony niezależności państwa polskiego. Porównaj i oceń politykę zagraniczną państwa polskiego za panowania Bolesławów – Chrobrego, Śmiałego, Krzywoustego.

Temat 2.
Zmierzch wielkich dynastii. Porównaj przyczyny końca panowania dynastii rządzących w państwach zaborczych.

Wybieram temat: .........................

Zadanie 24

Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.

Temat 1

Scharakteryzuj i oceń politykę Katarzyny Wielkiej względem Rzeczypospolitej.

Temat 2

Scharakteryzuj proces emancypacji kobiet od końca XIX wieku do początków XXI wieku.

Zadanie 24

Zadanie zawiera dwa tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania.

Temat I

Scharakteryzuj politykę Bolesława Chrobrego wobec ottońskiej idei wskrzeszenia Cesarstwa Rzymskiego, odnosząc się do wypowiedzi Jana Pawła II: Bolesław Chrobry, przez przymierze z Ottonem III, wprowadził Polskę, jako równoprawnego członka, do łacińskiej społeczności chrześcijańskiej Europy¹.

Temat II

[N]iepodobieństwem jest na przyszłość, by jakiś naród mógł w odosobnieniu kroczyć po drodze postępu jeśli nie chce sam siebie narazić na zgubę i przez to zaszkodzić sprawie ogólnej². Przedstaw przykłady jednoczenia się narodów europejskich w walce z porządkiem pokongresowym w latach 1815–1849 i ustosunkuj się do zacytowanej wypowiedzi Adama Mickiewicza.

¹ Jan Paweł II w RFN, „Tygodnik Powszechny”, nr 47, 23 XI 1980.
² Polska myśl demokratyczna w ciągu wieków. Antologia, Warszawa 1987, s. 123.

Zadanie 26

Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.

Temat 1

Scharakteryzuj przemiany społeczno-gospodarcze na ziemiach polskich w okresie rozbicia dzielnicowego.

Temat 2

Scharakteryzuj przemiany społeczno-gospodarcze w Polsce w latach 1944–1956.